Module 2:
Doorbreek je patronen
en laat los wat je tegenhoudt
Nu je ziet wat er in je gebeurt, ontstaat er vaak een nieuwe vraag:
“Waarom blijf ik dit doen, terwijl ik weet dat het me niet helpt?”
Dat is een belangrijk moment.
Want bewustwording alleen is niet genoeg.
In deze stap ontdek je wat je patronen in stand houdt — en hoe je daar ruimte in kunt creëren.
Niet door jezelf te forceren om anders te zijn,
maar door te begrijpen wat eronder zit.
Waarom blijven patronen zich herhalen?
Veel mensen denken dat ze hun gedrag moeten veranderen door wilskracht.
Maar vaak werkt dat maar tijdelijk.
Dat komt omdat patronen niet zomaar gewoontes zijn.
Ze hebben een functie.
Dit is geen fout.
Het is een manier waarop je jezelf beschermt.
Zolang die onderliggende functie niet zichtbaar is, blijft het patroon bestaan.
Je merkt bijvoorbeeld dat je:
- situaties vermijdt die spanning oproepen
- jezelf inhoudt om afwijzing te voorkomen
- controle probeert te houden
- blijft doorgaan terwijl je eigenlijk moe bent
De 5 stappen
van Patronen doorbreken
In deze module doorloop je weer drie stappen:
Van ruimte nemen via ervaren naar kiezen en oefenen
- Stop → tijd nemen, vertragen
- Voel → ervaar je lichaam en (onderliggende) emotie
- Doorzie → begrijp de oorzaak
- Kies → een beter alternatief
- Oefen nieuw gedrag → leren door doen!
1. Stop:
De functie van
je patroon
eerst begrijpen
Vaak wil je een patroon meteen veranderen.
Maar dat werkt averechts.
Wat je probeert te onderdrukken,
komt juist in je gedachten op.
Zeg maar eens in jezelf:
Ik probeer nu niet aan een roze olifant te denken
Wat gebeurt er? Je denkt vervolgens juist aan die olifant!
Tijd nemen is even accepteren dat het patroon er is.
2. Voel:
De onderliggende emotie
In plaats van je onderliggende gevoel en je patroon weg te duwen, kun je het beter leren begrijpen.
Wat probeert je gevoel je te zeggen? Angst voor gevaar of afwijzing? Boosheid over onrecht of niet gehoord worden? Of wantrouwen en paniek?
Wat probeert je patroon voor je te doen?
Meestal herken je een van de volgende 3 gevoelens en bijbehorende patronen:
- Boosheid → met als patroon dat je gaat aanvallen (of enorm je best gaat doen)
- Angst → met als patroon dat je gaat vluchten
- Machteloosheid of overprikkeling → met als patroon dat je gaat bevriezen (of verdoven)
3. Doorzie:
De onderliggende oorzaak
Elk patroon heeft ooit een reden gehad om te ontstaan.
Misschien hielp het je om:
- veilig te blijven
- geaccepteerd te worden
- controle te houden
- of met moeilijke situaties om te gaan
Je kunt dit zien als een combinatie van lagen:
- een overtuiging (“ik moet dit goed doen”)
- een emotie (angst of onzekerheid)
- een lichamelijke reactie (spanning, alertheid)
- en gedrag (aanpassen, vermijden, controleren)
Het patroon probeert je te beschermen.
Maar wat ooit helpend was, kan je nu beperken.
Veel van deze patronen ontstaan al vroeg in je leven
— in hoe je hebt geleerd om met situaties en anderen om te gaan.
Lees hier meer over hechting en relaties →
Door dit te begrijpen, verandert je perspectief.
Je hoeft niet langer tegen jezelf te vechten.
Veel mensen ontdekken hier dat hun patroon niet “tegen hen werkt”, maar iets probeert te beschermen.
Dat inzicht alleen al kan veel verzachten. En je kunt gaan samenwerken met wat er in je gebeurt.
Om dit voor jezelf helder te krijgen, kun je jezelf de volgende vragen stellen:
Sta hier eens bij stil:
- Welk gevoel en patroon herken ik bij mezelf?
- Herken ik dit van vroeger? Was het een reactie op hoe (een van) mijn ouders waren?
- In welke situaties komt dit het meest naar voren?
- Wat probeer ik op dat moment te voorkomen?
- Wat probeer ik juist te krijgen (bijv. veiligheid, erkenning, controle)?
4. Kies:
Je bewuste reactie
Zodra jij je patroon op jouw onderliggende gevoel herkent
kun je bewust jouw reactie kiezen!
Je kunt je afvragen
- wat zou er gebeuren als ik mijn aangeleerde patroon eens niet volg?
- of wat zou er gebeuren als ik eens heel anders reageer?
- wat is op dit moment een helpende reactie?
Dan ontstaat het moment dat je een gewoonte kunt doorbreken
En dat wat je eigenlijk wilt niet wordt gesaboteerd door een oud patroon.
De essentie van deze module is dat je niet zomaar iets anders kunt kiezen
maar dat het doorbreken van oude patronen die je niet meer dienen essentieel is!
In de volgende module (module 3: kies bewust) staan we stil bij hoe jij keuzes kunt maken,
als je niet meer gehinderd wordt door oude patronen.
5. Oefenen:
Van automatisch naar bewust
Aangeleerde patronen kun je veranderen,
maar dat vergt wel oefening.
Door je situaties voor te stellen,
of door bewust met iemand te oefenen,
zul je merken dat het steeds makkelijker wordt om
oude patronen die je niet dienen te doorzien én te doorbreken!
Wil je jouw oude patronen doorbreken? Begin dan met de onderstaande oefening!
De STOP – VOEL – ZIE – KIES oefening
Stap 1 – Stop
Merk op dat je in een patroon zit en pauzeer even
Stap 2 – Voel
Wat gebeurt er in je lichaam en emoties?
Stap 3 – Zie
Welke gedachte of overtuiging speelt hier?
Stap 4 – Kies
Wat wil ik nu doen — bewust, in plaats van automatisch?
Belangrijk:
Je hoeft het niet perfect te doen.
Alleen al het herkennen van dit moment is een stap.
Herhaling van de oefening helpt je oude patronen echt te doorbreken
Kleine stappen
maken het verschil
Patronen doorbreken gebeurt niet in één keer.
Het ontstaat door kleine momenten waarin je iets anders kiest.
Bijvoorbeeld:
- niet reageren zoals je gewend bent
- iets wel uitspreken wat je normaal inslikt
- een grens aangeven
- of juist niets doen waar je normaal controle zoekt
Je hoeft niet alles tegelijk te veranderen.
Kies één patroon waar je mee wilt oefenen.
En geef jezelf de ruimte om te leren.
Klaar voor de volgende stap?
Wanneer je ruimte leert creëren in je patronen, ontstaat er iets nieuws:
! → keuze
In de volgende stap ga je ontdekken hoe je bewuste keuzes maakt die beter aansluiten bij wie je bent en wat je wilt.
